Ağu 06

Anasayfa

Eyl 13

ABD Çayları Bakır Çaydanlıklarda Demleyecek

Amerika’da süs eşyalar ve mutfak eşyaları satan bir firma, Türkiye’den bakır çaydanlık ithal etmeyi hedefliyor.

Isıyı ve elektriği iyi iletebilme özelliğine sahip bakır, elektrik sanayisinin vazgeçilmezi haline gelmiştir. Bakırın en geniş kullanım alanları; elektrik sanayisi, iletim tesisleri, inşaat, ulaşım, aydınlatma gereçleri, radyo ve televizyon, çamaşır ve bulaşık makinesi, buzdolabı, mutfak eşyaları, çatı kaplaması, levha, mobilya, torna, freze, matkap, kaynak makineleri, trafo, otomobil, gemi, tren, radyatör, boru parçaları, kimya, mühimmat sanayisi,turistik eşyalar, soğutucular vs.

Türkiye’de en önemli rezervleri Karadeniz’de ve Güneydoğu’da bulunmakta. Murgul, Çayeli, Lahanos, Ergani bunlardan birkaçı.

Türkiye’den yapılan bakır ürün ihracatında en önemli pazarlar arasında İtalya ve ABD bulunmaktadır. Bir diğer önemli ihracat pazarları ise Bulgaristan ve Avusturya’dır.

Eyl 03

FED Öncesi Bakır

Bakır, Londra Metal Borsası’nda  FED (ABD Merkez Bankası)’ın iki gün sürmesi beklenen faiz toplantısına başlanmadan düşüşe geçti. Piyasa işlemleri FED toplantısına odaklanırken, ekonomistlerin söylemlerine göre FED toplantısı dış piyasaların seyri için büyük önem taşıyacak ve yön belirleyici özelliğe sahip olacak.

JP Morgan’dan gelin öneri ise Aralık 2015’de alüminyum ve nikel üzerine yoğunluk gösterilmesi oldu. BOJ, faiz ve parasal gelişme miktarlarında bir değişikliğe gitmedi. Ancak faiz kararı ikiye yedi oyla kabul edildi.

İç tüketime dayalı ABD ekonomisinin perakende satış verileri, ÜFE ve New York imalat endeksi piyasa tarafından takip edilmeye devam edecek.

Ağu 21

Bakır Düşüşte

Mayıs 2009’dan bu yana en düşük seviyelere ulaşan bakır…

Londra Metal Borsası’nda gözlemlenen bakır 2009 Mayıs tarihinden itibaren en düşük seviyeleri görmeye başlamıştır. Petrol fiyatlarına ve emtialar için olan talebin azalması sebebiyle Çin’de küresel toplanmaya olan hassasiyet gittikçe azalmaktadır. Bir diğer yandan başka bir bilgi Almanya’dan beklenmektedir. TSI 2015 büyüme verisi 11.00’da açıklanacak. UBS analisti ise bakır benzeri emtialardan kaynaklanan olumsuz performansın eğitiminin süceğini tahmin ediyor.  Bakır için tahminleri 4,200 dolar/ton oldu.

Lonra Metal Borsası’nda bakır, 4,395,75 dolar/ton’dan işlem görmeye başladı.

Ağu 10

Bakır’ın Tercih Sebepleri

Elektriği ileten bakır aynı zamanda su ve sıcaklığı da iletebilme özelliğine sahiptir. Bakırın bulunuşu taş devrinin bitimine ve bilgi çağının başlamasına neden olmuştur. Yük gemilerinin ana maddesini oluşturan bakır, paslanmayı da önlemektedir.Tuzlu su tarafından aşınmaya uğramayan bu madde suyla temas ettiği anda yüzeyinde oksit tabakası ortaya çıkar. Nikel bakırı sağlamlaştıran bir maddedir ve bakırın paslanma direncini de arttırmaktadır. Antibakteriyel özelliği ile ev eşyaları arasında da yerini almaktadır. Bakırın üzerinde mikroorganizmalar barınmamaktadır. Bakır süs eşyalarımız dışında telefon ve bilgisayarlarda da bulunmaktadır. Bunun dışında bakır vücudumuzda da yer almaktadır.

Rengini ve şeklini değiştirebilen bu madde, sıradan bir ateşte bile kolaylıkla şekillenebilmektedir. Eski Mısır döneminde insanoğlu bakırın içine kalayı karıştırarak bronz elde etmişlerdir. Bronzun keşfi ile insanlığın kapısı ayrı bir yaşama açılmıştır.

Bakırın tercihinde önemli sayılan başlıca unsurlar:

  • Elektriği iyi iletmesi (elektrik telleri bakırdandır, haberleşme ağında telefon ve internet kablolarında kullanılmaktadır),
  • Isıyı iyi iletmesi (mutfak araç gereçlerinde kullanılır),
  • İyi bir metal olması (inşaat için beton ve bina kirişlerinin güçlendirilmesinde kullanılmakta),
  • Kimyada (ulaşım araçları ve kuyumculukta tercih edilen metaldir),
  • Boya yapımında,
  • Hediyelik eşyalarda kullanılmaktadır..

En iyi iletkenin gümüş olmasına rağmen bakır kullanılmasının sebebi maliyetinin düşük oluşudur.

 

Bilinen bakır örnekleri; dev çanlar ve milli ikonlar, özgürlük heykeli (içinde ayakta durmasını sağlayan demir armatür de bulunmaktadır).

%100 geri dönüşebilen bir özellik barındıran bakır, madenden çıkarılan saf bakır ile ürün oluşturmamaktadır. Geri dönüştürülen bakırlar elektrik kabloları hariç her alanda kullanılmaktadır. Bu bakırların en çok kullanımının yapıldığı alan ise tesisattır. Bir diğer yandan bakırın patojenleri öldürdüğü de bilinmektedir. Bakırın içinde yer alan atomlar diğer maddelere kıyasla özel bir kristal yapı içerisinde bulunmaktadır. Bu sebeple de ısıtılan bakır üzerinde aynı süre zarfında çalışmakta gerekmektedir.

Ağu 10

Bakır’ın Dünyadaki Önemi

Dünya tarihinde bilinen en eski bakır yatağı Kıbrıs adasında bulunmaktadır. İlk zamanlar Romalılar tarafından bakır Kıbrıs’tan çıkarılmış ve ”ses eyprium” adı verilmiştir. Zamanla kısaltılan isim Latince ”Cuprum”a dönüştürülmüştür. İnsanoğlunun en çok ilgisini çekmeyi başarabilen madenin altın olmasına rağmen, metalin hayatımızda daha çok yer alabilmesi bakır ile gerçekleşmiştir. Bakırın bulunması ile tunç devri, daha modern bir hal almıştır. Tunç devrinde insanoğlu bakırın kolay şekil alabilen bir metal olduğunu keşfetmiştir. Bu sebeple de savaş aletlerini bakır kalay alaşımı tunç ile birleştirerek ortaya çıkartmışlardır.

Dövülmüş bakır ile ortaya çıkarılan en eski eşyaların varlığı ise milattan önce 4500 yıllarına dayanmaktadır. Bu yıllarda kullanılan eşyalar İran sınırları içerisinde gerçekleştirilen arkeolojik bir kazıda bulunmuştur. Bir diğer arkeolojik kazı ise Mısır’da Nil Nehri kıyısında yapılmıştır. Bu kazılarda ise bakır yüzükler ve bilezikler bulunmuştur. Bakır borunun keşfi ise milattan önce 2750 yıllarına dayanmaktadır. Bu dönemde Mısırlılar bakır boruyu su taşıma işlemi için kullanmıştır. Bakır boru örnekleri zamanla da Romalılar tarafından benimsenmiştir. En eski bakır tesisat örneği milattan sonra 79 yıllarında, Herculamun arkeolojik şehrinde bulunmaktadır.

Türkiye’de Bakırcılık

Günümüzde ”hadde silindirleri” olarak tanımlanan makinalar aracılığıyla ve özel silindirler arasından geçirilerek bakır külçeler istenilen levhaları elde etmektedir. Bugün bakıldığında ise Muğla’nın Yatağan ilçesinde bulunan Kavaklıdere’de 100 ve 120 kilogram arası değişmekte olan 1 metre boyunca leblebici tavaları, bakır külçelerin dövülmesiyle yapılmaktadır. Başlarda dövme tekniği kullanılsa da bu tekniğim uzun zaman alması sebebiyle sonlarında sıvama tekniğine geçilmiştir.

Elde edilen ürünler ne kadar dövme olarak yapılan bakır kadar dayanıklı olmasa da, maliyeti düşürmektedir. Seri üretimin yaşamımıza girmesi ile insan emeği neredeyse yok gibi bir hal almıştır. Geleneksel olarak bakırcılık sanatının hala devam ettiği bölgelerde bakır kapların üzerine çeşitli süslemeler yapılmaktadır. Bunlar; kazıma, kabartma, zımba, ajur ajur gibi çeşitli bezeme tekniklerinden sadece birkaç tanesidir.

Bir diğer yandan İstanbul’a bakıldığında Beyazıt semtindeki Bakırcılar Çarşısı’nın tarihi Osmanlı İmparatorluğuna kadar dayanmaktadır. Günümüzde hala turistlerin ilgisini çeken bu çarşıda, bakır eşyalar, nargile muhafazakarlıkları, biblolar, mangallar, semaverler, vazolar, çerçeveler, mum fenerleri ilgi çekici birçok bakır ürünü bulunmaktadır. Türk halkı tarafından da büyük ilgi gösterilen bakır, turistler tarafından da dikkat çekici bulunmaktadır.

Ağu 08

Bakır’ın Bakımı ve Onarımı

Geçmişte mutfak eşyası olarak kullanılmış bakırlar, artık salonların baş süsü olarak kullanılmakta. Süs bile olsa bakır zamanla parlaklığını kaybetmektedir..

Bakır ile ilgilenmekte olan birçok insan bakır kalaycılığını da duymuştur. Bir meslek grubu olarak görülen bakır kalaycılığı, bakır eşyalarının bakımında büyük önem taşımaktadır. Bakır eşyalarının bakımı estetik açısından önemli olduğu kadar sağlık açısından da büyük önem taşımaktadır.

Bakır eşyalarda hava şartları sebebiyle yüzeyinde oksitlenme ve paslanma oluşabilmektedir. Aşırı ısıya maruz kalmış bakırlarda da kararma oluşmaktadır. Bu sürece de korozyon denilmektedir.

Bakır Eşyanın Bakımı

Yarım limon suyunun içine herhangi bir iki yemek kaşığı sirke ekleyerek bu karışımı bir beze dökünüz. Bu hazırladığınız bez ile bakır eşyalarınızı eksiksiz olarak her yerini silin. Bakır eşyanız eğer düz bir yüzene sahip değil ve girintili çıkıntılı ise fırça yardımıyla girinti ve çıkıntılara ulaşabilirsiniz. Ardından da temiz su içinde yıkayıp sonrasında kurutun.

Bakır eşyalar aynı zamanda bira ile de temizlenebilmektedir. İki birayı bir kaba alarak parlatacağınız bakır eşyayı içine koyun. Birkaç dakika içinde beklettikten sonra bakırı yumuşak bir bez yardımı ile ovun. Bu işlem sadece süs eşyalarında kullanılmalı, pişirme amaçlı eşyalarda kesinlikle kalaylatmak gerekir.

Bir diğer parlatma işlemi ise Ketçap ile yapılmaktadır. Aynı şekilde yumuşak bir beze öncelikle ketçap dökülmeli ve sonrasında parlatılmak istenilen bölge bu bez yardımıyla silinmeli. Her zamanki gibi ardından bakır temiz suyla yıkanmalı. Özellikle söylenildiği gibi pişirme amaçlı bakır eşyaların ve kapların kalaylatılması gerekiyor. Sebebi ise eşyaların kalayının çıkıp bakır renginin gözükmesinden kaynaklanan kararmadır. Bakır kalaycılığı ise işin ustaları tarafından yapılmalıdır.

Ağu 08

Bakır’ın Kullanım Alanları

Bakırın önemli kullanım alanlarının başında elektrik-elektronik sanayisi bulunmaktadır. Elektrik iletkenliğinin çok yüksek oluşu sebebiyle bu alanda yerini bulmuştur. Madeni para ve silah imalatında metal alaşımın çoğunluğunu bakır oluşturmaktadır. Kuyumculuk ve bronz heykelciliğinde de diğer alaşımları kullanılmaktadır. Pirinç ve bronzda bakır alaşımlarındandır. Bakır, tarımda da algasit olarak kullanılmaktadır. Analitik kimya testlerinde de Fehling çözeltisi gibi birçok bileşimler bakır içermektedir.

Bakır 1B grubunda bulunan bir elementtir. Genellikle Kıbrıs bölgesinde bulunarak çıkarılmaktadır. Yer altında bulunarak madenler aracılığı içe çıkartılmaktadır. Elektiriği en iyi iletebilen maden özelliğini taşımaktadır. Bakır dünya üzerindeki yer altı kaynaklarının büyük çoğunluğunda bulunmakta. Altın ve gümüş gibi pahalı iletken maddeler yanında hem tasarruflu hem de güvenilir özellik taşımaktadır. Bakır geniş çaplı bakıldığında sanayi alanında kullanılmaktadır.

Ayrıntılı bakıldığında ise bakır, inşaat sektöründe kiriş, beton yüzeylerinin güçlendirilmesi için, ulaşım sanayisinin gelişebilmesi için, kimya endüstrisinde, kuyumculuk alanında, boya üretimlerinde, takı tasarım alanında bir başka gerekli malzeme, termik, hidrolik, nükleer, ısı enerjisi iletiminde, çıplak iletkenliklerde, elektrik tellerinde, günlük teknolojik aletlerde, televizyon, radyo, bilgisayar, ısıtıcı ve daha aklımıza gelmeyen birçok ev eşyasında da kullanılmaktadır.

Bakır, fiziksel ve kimyasal üstün özellikleri sebebiyle yaygın olarak kullanılıyor. Sektörel olarak bakıldığında bakırın dağılımı şu şekildedir; İnşaat Sanayi, Elektrik-Elektron Sanayi, Ulaşım Sanayi, Endüstriyel Sanayi, Kimya, Kuyumculuk, Boya Sanayi, Turistik Eşyalar..

Kızıl renkli olan bakır, en çok kullanım alanına sahip madenlerdendir. Üretimde de aynı şekilde kolay oluşuyla varlığının çok eski çağlara uzanmasına sebep olmuştur. Isıyı ve elektriği en iyi iletebilen maden olma özelliğine sahip olan bakır, bu özellikleri sebebiyle ısınma, soğutma ve elektrik sektörlerinde sıkça adından söz ettirmektedir. Paslanmaz özelliği ile de kaplama alanında ilk tercihler arasında yerini almaktadır. Kısıtlı imkanlara sahip bir iş için bakır öncelikli tercih edilmesi gereken bir maddedir.

Ağu 08

Bakır’ın Avantajları

  • Korozyona Dayanıklılık

Dış etkenlerden etkilenmeyen bir madde oluşu ile Bakır inşaatlar için ilk tercihtir. Alçı, çimento, beton, su gibi maddeler bakıra zarar vermemektedir. Bir diğer yandan bakır ultraviyole ve enfraruj ışınlarından da etkilenmemektedir. Bu sebeple de uzun ömürlü ve güvenilir bir seçimdir.

  • Kullanım Kolaylığı

Kolay işlenebilen ve şekillendirilebilen bir madde olması sebebiyle bakırın kullanımı basittir. Bu özellikleri ile tesisatçılara zaman kazandırmakta ve işçilik maliyetlerini de düşürmekte. Ucuz aletler ile çalışmalarını sağlayan bakır, lehim sistemi sayesinde de kaçak olmayan bir tesisatı kurdurabiliyor.

  • Genleşme Özelliği

Genleşme oranının çok düşük olması (16,6×10 – 6 mm °C), bu oranın betonun genleşme oranı ile yakınlığı (14,0×10 – 6 mm °C) sebebiyle bakır boru bir tesisat için en güvenilir özelliği barındırmaktadır.

  • Antibakteriyeldir

Yüksek ısılara rağmen %100 oksijen veya gaz geçirmemektedir. Bu özelliği ile mantar ve bakteri üretmemektedir.  Bakır, antibakteriyel özelliği sebebiyle su ile etkileşime geçtiği tesisatlarda bakteri ve yosun üremesini engeller.

  • Enerji Verimliliği

Isıtma tesisatları için enerji tasarrufu konusunda bir kaçık noktası olan bakır, plastikten 1000 kat daha fazla ısı iletkenliğine sahiptir.  Diğer tesisat borularına kıyasla iç yüzeyi daha kaygandır. Bu özelliği ile tesisatta küçük pompalar kullanılabilmekte ve enerji tasarrufu sağlanabilmektedir.

  • Sağlamlık

Ateş ve kemirgen hayvanlardan etkilenmeyen bakır, hiçbir güvenlik önlemi alınması gerekmeden inşaatlarda kullanılabilmektedir. Çekme mukavemeti de diğer malzemelere oranla çok yüksektir.

  • Basınca Dayanıklılık

Basınca dayanıklılığı sayesinde bakır borular tesisatta basınç ve ısı gibi kısıtlamalarına gerek bırakmamaktadır. 22×1 ölçülerindeki bir bakır borunun içinde suyun 200°C gibi bir durumda olması halinde bile 16 bara dayanabilmektedir. Değerler boru çapı düştükçe de daha fazla artmakta. Bu sebeple zaman içinde 80°C’yi bile aşabilen kalorifer tesisatlarında bakır boru muhteşem sonuçlar vermekte.

  • Estetik

Bakır borunun inceliği tesisata estetik bir görünüm katmaktadır. Ayrıca bakır borular kolay bir işlem ile de boyanabilmektedir.

  • Yangına Dayanıklılık

Metal oluşuyla bakır evlerde meydana gelebilecek bir yangın olayında etkilenmeyen eşyalar arasında olur.

  • Çevreye Duyarlılık

Doğadan elde edilebilen bu saf madde, çevreye zarar vermemektedir. Ayrıca tamamen geri dönüştürülebilmektedir.

Ağu 08

Bakır’ın Tarihi

İnsanoğlunun kullanmış olduğu madenlerin başında gelen bir diğer maden ise Bakır’dır. Birikmiş bilgilere bakıldığında bakırın varlığının milattan önce 8000 bin yıl öncesine kadar dayandığı bilinmektedir. Altın ve gümüş gibi çok fazla önemi olmasının sebebi ise genellikle saf halde bulunabilmesi, soğuk halde iken dövülerek biçim verilebilmesidir.

Geçmişe dönüp bakıldığında Yeni Taş Çağı insanlarının bakır ile birçok bıçak ve çekiç yaptığı görülmektedir. Faydalı bir maden olduğu fark edildiğinde de bakır ilkel insanlar tarafından araştırılarak çok zaman geçmeden yumuşatılarak işlenmeye başlamıştır. Çünkü işleme açısından bakırı sıradan bir ateşte bile yumuşatmak mümkündü. Biçim vermekte bu sebeplerle kolay hale gelmişti.

Bakır araç ve gereçlerinin daha da ilerletilmiş halinin milattan önce 5000’li yıllara denk geldiği düşünülmektedir. Zamanla bakır üzerindeki çalışmalar iyice gelişmiş ve milattan önce 3700 yılından itibarende tunç yapılmaya başlanmıştır.

Bir süre sonra da bakır Mısır ve Yunanistan’a geçmiştir. Asya bölgesinde ilk olarak hangi zaman diliminde kullanıldığı kesin olarak bilinmiyordur. Çin taraflarında hangi dönemde kullanıldığı da Şu Kıng destanında 2500 yılında olduğu yazılmaktadır. Anadolu’da da aynı şekilde Bakır Çağ kalıntısı bulunmaktadır.

Amerika’nın keşfinin çok yakın tarihlerde olması sebebiyle de ancak 100 ve 200’lü yıllarda kullanılmaya başlandığı bilinmektedir.

En eski bakır tesisat milattan sonra 79 yılında Vezüv Yanardağı’nın yakıp küle çevirdiği Herculaneum arkeolojik şehrinde bulunmaktadır.

Bakır borunun, 20. yüzyıllarda çok pahalı bir malzeme olduğu düşünülmekteydi. Bakır borularının etlerinin çok kalın olması sebebiyle Galvaniz ve çelik borularda dişli sistemte kullanılmaktaydı. 1930 yıllarında günümüzdeki lehimli sistem geliştirilerek et kalıntıları inceltilmiştir. Bu sebeple bakır borunun tesisat maliyeti %50 ve %75 arasında düşüşe geçmiştir.  Günümüzde İngiltere’de ısıtma, gaz ve sıhhi tesisatın %95’ini bakır boru oluşturmaktadır. Bakırın üstün özellikleri bu gelişim sürecinde çok fazla etkiye sahip olmuştur.